Teknik Bilgi O Yeni Trend: Lisanssız Elektrik Yasası ile •• Kendi Elektriğini Rüzgardan Uretmek Adnan Kurban Yük. Elektrik Müh. 2 1 .07.201 1 tarihli Elektrik Piyasasında Lisansız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik ve 10.3.2012 tarihli Elektrik Piyasasında Lisansız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanması na İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca isteyen herkes bulunduğu bölgedeki dağıtım şirketinden izin alarak 500kW'a kadar ürettiği elektriği kendisi tüketebilir (mahsuplaşma) ve fazlasını da dağıtım şirketine 7,3cent USD/kW (yaklaşık l 3kuruş/kW) baz fiyat üzerinden satabilir. Kullanılan türbinin yerli katkısı na göre de bu fiyat 1 1 cent USD/kW'e kadar yükselebilir, ancak bu destek ilk 5 yıl için verilmektedir. 500kW sınırını 1 .OOOkW'a çıkartan kanun mecliste kabul edilmiştir. Şimdi böyle bir yatırım yapmadan önce sorulması gereken sorulara ve cevaplarına bakalım. Daha detaylı bilgi için bizimle direkt irtibata geçebilirsiniz. 1 . Seçtiğim Türbin Yılda Ne Kadar Elektrik Üretir? Türbin alırken çok dikkatli olmak gerekir, çünkü aynı güce sahip türbinler aynı yerde farklı miktarda elektrik üretebilirler. Bu farkı, türbinin tasarımının yapıldığı rüzgar sınıfı belirler. Bu sınıflar genelde IA (yıllık ortalama rüzgar hızı: 1 Om/sn), IIA (yıllı k ortalama rüzgar hızı : 8,5m/sn) ve IIIA (yıllık ortalama rüzgar hızı: 7,5m/sn) olarak adlandırılırlar. Alternatör güçleri aynı 96 ENERJi ve ÇEVRE DÜNYASI NISAN2013 Bora Güçlü Yük. Elektrik-Elektronik Müh. olan yukarıdaki türbinlerin tek farkı kanat çaplarıdı r. Bir türbinin kanat çapı büyüdükçe rüzgardan topladığı enerji ve verimliliği de artar. Bu nedenle bir bölgenin rüzgar kapasitesi de türbinden türbine değişir. Örneğin, IA tipi türbin için bir bölgedeki kapasite faktörü %25 iken, IIIA tipi türbin için aynı bölgedeki kapasite faktörü %45 olabilir. Bu nedenle de bölgedeki rüzgar ortalamasına göre türbin seçmek gerekir. Türkiye için en ideal türbin tipleri IIIA ve IIA'dır. Türbin üreticileri bir türbin ürettiklerinde uluslararası standartlara (IEC6 l 400) göre akredite bir laboratuvarda türbinin TİP Testi'ni yaptırmak ve karakteristiğini çıkartmak zorundadır. Maalesef ülkemizdeki yerli laboratuarlar (TSE dahil) şimdilik bu testleri yapacak akreditasyona ve yeteneğe sahip değildir. Bu nedenle şimdilik TİP Testi için yurtdışından bir laboratuar (KEMA, CESI, ASTA, vb.) ile anlaşmak gereklidir. Türbin karakteristik bilgileri arasındaki en önemli bilgi yukarıda bahsettiğimiz rüzgar tipidir. Eğer bir türbinin TİP Test raporu/sertifikası yoksa o türbinin karakteristiğinden tam olarak emin olunamaz ve kullanıcı bir risk alıyor demektir. Örneğin halihazırda, 500kW rüzgar türbini piyasasında TİP Testi tamamlanmış, IIA veya IIIA sınıfında rüzgar türbinleri mevcuttur. Örneğin IIA sınıfındaki Turbowinds T500-48 rüzgar türbininin yıllık ortalama 7m/sn rüzgar hızında yılda 1.869.000kW elektrik ürettiği TİP Test raporu ile test edilerek onaylanmıştır. 2. Ürettiğim Elektriği Kaç TL'den Satacağım? 7,3 cent USD/kW fiyatın üzerine, kullanılan türbinin bazı parçalarının yerli olup olmaması durumuna göre ek ödeme de alınabilmektedir. Ancak, örneğin 500kW'lık bir türbinin ana parçalarından olan Kanatlar, Alternatör ve Redüktör (mekanik aktarma) sistemleri hali hazı rda ülkemizde üretilmediğinden, sadece yerli Kule kullanılarak
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=