24-25-26 Nisan 2014 tarihleri arasında İstanbul Fuar Merkezi’nde gerçekleştirilen 20. Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı – ICCI 2014 kapsamında 6 panel ve 33 oturum düzenlendi. Enerji sektörüne dair en önemli gündem maddelerinin konunun uzmanları tarafından mercek altına alındığı konferansta, Türkiye’de enerji sektörünün sorun ve çözümlerine dair aşağıda belirtilen görüşler dile getirildi.

Enerji Piyasası ve Enerji Borsası

Uzun vadeli fiyatların oluştuğu organize ve likit bir piyasanın fiyat risklerinin yönetilmesinde kolaylık sağlayacağı,

Enerji fiyatlarını etkileyebilecek bilgilerin en kısa sürede bütün piyasa katılımcıları ile paylaşılması gerektiği,

Yurt dışı piyasalarda yaygın olarak kullanılan Merkezi Karşı Taraf uygulamasının karşı taraf riskine çözüm olabileceği,

Tedarik şirketlerinin serbest tüketicilere satış yapamadığı bir piyasanın düşünülemeyeceğine ve bu sorunun tüm enerji değer zincirinde olumsuz etkiler yarattığı, ancak buna çözüm olarak özellikle sıfır bakiye düzeltme tutarının, bir tarife kalemi olacak şekilde, iletim sistem kullanım bedeline eklenmesinin faydalı olacağı,

Serbest tüketici kayıtları, portföy değişiklikleri ve sayaç işlemlerinde yönetmeliklere aykırı olarak yürütülen operasyonlar nedeniyle oluşan haksız rekabetin piyasalarda sıkıntı yarattığı ve bu konu hakkında EPDK’nın yönetmeliklerde ve denetim faaliyetlerinde yapması gereken düzenlemelerin çok önemli olduğu,

Serbest tüketici limitinin sıfıra indirilmesine geçiş sürecinin kademeli olarak yapılmasının temelinde, bölgeler arasındaki başta kayıp kaçak oranları olmak üzere teknik anlamdaki farklılıkların ve yetersizliklerin olduğu,

Piyasanın kendi doğal çalışma şeklini alabilmesi ve yatırımcılara yön gösterecek bir fiyat oluşumunun sağlanabilmesi için; piyasa derinliğinin, dengeleme piyasasının, elektrik piyasasının doğalgaza bağımlı olarak fiyatın belirlenmesindeki marjinal santrallerin rolünün ve doğalgaz ithalatı ile kur üzerinden yapılan çapraz sübvansiyonun giderilmesi gerektiği,

Doğalgaz piyasası ile elektrik piyasasının entegre edilmesinin bir zorunluluk olduğu,

Enerji Yatırımları

Tüm dünyada genel olarak enerji yatırımlarında bir yavaşlama söz konusu olmasına rağmen, “kaya gazı”ndan ötürü özellikle ABD ile hızla büyüyen Çin’de büyük yatırımların devam ettiğinin gözlemlenebildiği,

Enerji yatırımları açısından Avrupa’nın ise genel olarak bir düşüşte olduğu, ancak yatırımlar açısından Doğu Avrupa’da Türkiye ve Orta Asya ülkelerinin öne çıktığı,

Gelecek 10 yılda Türkiye’de 61,000 Megavat yeni yatırımın öngörüldüğü,

Enerji piyasasında “Birleşme ve Satınalma” yoluyla küçük şirketlerin yerli-yabancı büyük şirketlere dahil olduğu,

Elektrik üretim özelleştirmelerinin eski santrallerin yenilenmesi için iyi bir fırsat olduğuna ve buna hız kesmeden devam edilmesi gerektiğine,

Doğalgaz ve Petrol

Mevcut ve planlanan petrol/gaz boru hatları, kritik Türk boğazları ve ülkede yeni bulunan umut verici hidrokarbon rezervleri, Türkiye’nin enerji fiyatları üzerindeki kontrolünün artmasını sağladığı gibi enerji köprüsü rolünü de güçlendirdiği,

Bir kamu kuruluşu olan BOTAŞ’ın, yaptığı yeni yatırımlarla Türkiye'nin arz güvenliği konusundaki çalışmalarına katkı sağladığı, diğer yandan özel sektör temsilcilerinin de rekabeti ve arz güvenliğini sağlayan unsurlar olduğu,

Yerli kaynak olarak kaya gazının (shale gas) dikkate alınması gerektiği,

Yenilenebilir Enerji

Türkiye’nin özellikle elektrik üretiminde kullanılan milli enerji kaynakları açısından, bugünkü veriler dikkate alındığında yeterlilikten oldukça uzak olduğu, ancak maksimum seviyede milli kaynakların kullanımına özel bir önem verilmesinin gerekliliği,

Yenilenebilir enerji kaynaklı elektrik üretiminde, “ Toplumsal Maliyet” ve “ Toplumsal Fayda” konusunda dünyadaki gelişmelerin Türkiye açısından önemli olduğu,

Elektrik enerjisi üretiminde maliyet hesaplanırken çevresel maliyetin dikkate alınmamasının tüm dünyada olumsuz etkilere neden olduğu,

Yenilenebilir enerji kaynaklı elektrik üretiminde kullanılan ekipmanların yerli üretimleri ile ilgili Teşvik Mevzuatının yeniden düzenlenmesi ve bilhassa Finansal Düzenlemenin temel unsur olarak paketin içerisine alınmasının gerekliliği,

Mevcut ekonomik hidroelektrik kapasitenin yalnızca %32-35 oranında kullanılabilmiş olduğu, bakiye % 62-65’lik ekonomik hidroelektrik kapasitenin de süratle devreye alınmasının çevresel ve stratejik açıdan önemli olduğu,

Karmaşık ve uyum bakımından aksamalar içeren mevzuat yapısının hidroelektrik yatırımlarında gerek “Proje Geliştirme” ve gerekse “Proje Uygulama” süreçlerinde ciddi zorluklar getirdiği ve ideal hedeflere ulaşılmasına önemli sekteler vurmakta olduğu,

Gerek siyasi erkin ve gerekse bürokratik yapının tercih ve anlayışından kaynaklanan nedenler ile “İmar – çevre – onay” vb. konularda çok başlı ve karmaşık süreçlerin yaşandığı ve bunun ciddi bir sorun niteliğinde olduğu,

Rüzgar santrallerinde bakım işlerinin zamanlamasının seçiminin çok önemli olduğu, bu konuda uluslararası emre amadelik hesaplama yöntemlerine dikkat etmenin çok faydalı olacağı,

Enerji sektörü için geliştirilen entegre güvenlik sistemlerinin, olası kazaların önlenebilmesi için kullanımında ilgi ve özenin gösterilmesi gerektiği,

Kömür – Linyit

Kömür yakıtlı santral işletmelerinin, değişken işletme zamanlamasına uyabilecek teknik önlemleri alması gerektiği,

Kömür santrallerinde sık sık devreye girme ve çıkma durumu dikkate alınarak, gereksiz kömür depolamasından kaçınılması gerektiği, çünkü ihtiyaç fazlası olarak biriktirilen kömürün içten içe yanma tehlikesinin olacağı,

Kömür, hidrolik, doğalgaz, rüzgâr, jeotermal gibi değişik yakıtlı santral sayıları arttıkça, bunlardan gerekli verimi alabilmek için akıllı şebekelerin hızla geliştirilmesinin büyük bir zorunluluk olduğu,

Yerli kömürün çağdaş teknolojilerle kullanımının – kömür gazlaştırma dahil - desteklenmeye devam edilmesi gerektiği

Kojenerasyon

Doğalgazın en verimli kullanımı olan kojenerasyon sistemlerinin desteklenmesi ve bölgesel ısıtmada yaygınlaştırılmasının yeni politikalara eklenmesi gerektiği,

Kojenerasyon teknolojisinin düşük yatırım maliyetlerinin yanında sera gazı emisyonlarını azaltıp, daha temiz bir çevre elde edilmesine katkı sağladığı ve kojenerasyon teknolojisinin çevreye olan pozitif etkisinin çok önemli olduğu,

Lisanslı ve Lisanssız kojenerasyon tesislerinin, şebeke bağlantılarında karşılaşılan yasal ve yapısal sorunların halen devam etmekte olduğu,

Hastanelerde, otellerde, üniversite kampüslerinde ve alışveriş merkezlerindeki kojenerasyon ve trijenerasyon uygulamalarıyla ilgili olarak, talebin en doğru ve verimli bir şekilde karşılanabilmesi, atıl kapasitelerin önüne geçilebilmesi, gereksiz yatırımların önlenebilmesi için analiz ve etüt teknikleriyle optimizasyon yapılıp sistem kapasitesinin doğru bir şekilde belirlenmesinin önemli olduğu,

Konutların ihtiyaç duyacağı ısı enerjisi dikkate alındığında kurulacak, bölgesel ısıtma yeteneğine sahip yüksek verimli kojenerasyon tesisleri ile 2023 yılında ülkemizdeki doğalgaz kullanımının %6,5 oranında azaltılmasının mümkün olduğu,

Nükleer

Nükleer santral kurulması çalışmalarının rasyonel olarak yapıldığı ülkemizde gelinen son durumda kalitenin fazlasıyla önemli olduğu,

Nükleer enerjinin mevcut durum analizinden, işletilmesine ve yeni yapılacak santrallere kadar birçok konunun ve sürecin dikkatlice incelenmesi gerektiği,

Enerji Verimliliği

Enerji yönetimi, elektrik üretim tesislerinde iç enerji tüketiminin azaltılması veya elektrik üretiminde verimliliğin artırılması konularında yeni ve yenilikçi ürün, çözüm ve teknolojilere ağırlık verilmesi gerektiği.