Türkiye, Enerji Verimliliği Stratejisi ve Eylem Planı’na göre 2030 yılına kadar Gayrı Safi Yurtiçi Hasıla başına tüketilen enerji miktarını 2000 yılına göre %42 azaltılmayı hedefliyor. Bu kapsamda 2024-2030 döneminde toplamda 37.1 MTEP (milyon ton petrol eşdeğeri) birincil enerji tasarrufu sağlanmasını öngörülüyor.

8-14 Ocak tarihleri arasında kutlanan Enerji Verimliliği Haftası kapsamında değerlendirmelerde bulunan Enerji Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ENSİA) Yönetim Kurulu Başkanı Alper Kalaycı; birincil enerji kaynaklarında %70 seviyesinde ithalâta bağımlı olan Türkiye’nin, her yıl enerji ithalatına yaklaşık 80 milyar dolar harcadığını anımsattı.

Aynı Üretim için Daha Fazla Enerji

İmalat sanayisindeki enerji verimliliği uygulamalarında çok iyi örnekler olmasına rağmen, Türkiye’nin gelişmiş ülkeler ortalamasının hâlâ gerisinde olduğunu vurgulayan Kalaycı, aynı üretimin daha az enerji tüketerek yapılabileceğine dikkat çekti. Türkiye’de sanayicilerin Avrupalı rakipleri ile kıyaslandığında, aynı üretimi yapabilmek için daha fazla enerji tükettiğine değinen Kalaycı, sanayi tesislerinde kullanılan elektrik motorlarının %70’inin düşük verimlilikte motorlardan oluştuğunu belirtti.

Kalaycı, “Isı kayıpları, atık ısı geri kazanımı, verimli aydınlatma, ısı yalıtımı, enerji izleme sistemleri gibi enerji verimliliği projeleri ile aynı ölçekte üretimi daha az enerji tüketerek yapmamız mümkün.” dedi. Türkiye'nin enerji yoğunluğunda dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer aldığına işaret eden ENSİA Başkanı Alper Kalaycı, şu değerlendirmeyi yaptı:
“2021 ve 2022 yıllarında enerji yoğunluğunu dünyada iki yıl üst üste en çok iyileştiren iki ülkeden biri olduk. Ancak hâlâ 0,141 (TEP/Bin $) değeri ile OECD ortalaması olan 0,102 (TEP/Bin $) değerinin çok üzerinde enerji yoğunluğuna sahibiz. Üretim girdisinde enerji maliyetlerinin en yüksek payı aldığı anımsandığında, katma değeri düşük üretimi yüksek enerji tüketerek yaptığımız görünüyor. Türkiye’nin rekabetçi yapıdan uzaklaşmaması için enerjisini çok daha verimli kullanması, verimli kullanılan enerjinin sıfır maliyetle üretilen enerji anlamına geldiğini unutmaması gerekiyor.”

Enerji Verimliliği Bir Kültür Olmalı

İş dünyasının VAP olarak adlandırılan Verimlilik Artırıcı Projelere yeterli önemi vermediğini belirten Alper Kalaycı, bu projelerin sadece parasal getiri boyutu ile değil, kültür değişimi olarak görülmesi gerektiğini sözlerine ekledi. ENSİA Yönetim Kurulu Başkanı Alper Kalaycı, 1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla uygulamaya giren “Neredeyse Sıfır Enerjili Bina” (NSEB) uygulaması hakkında da değerlendirmelerde bulundu.

Uygulama kapsamında ülke sınırları içerisinde inşa edilecek yeni binaların enerji verimliliğini artırmak ve çevresel etkilerini azaltmak amacıyla yenilenebilir enerji kullanım zorunluluğunun yüzde 5’ten yüzde 10’a yükseltildiğini söyleyen Alper Kalaycı, 2025 yılından itibaren her yıl yaklaşık 30 bin binanın NSEB şartlarında inşa edileceği bilgisini verdi.

Bu binalarla yıllık 1850 gigawatt enerji tasarrufu ve 450 bin ton eşdeğer karbondioksit sera gazı azaltımı sağlanacağını, 2035 yılında 102 bin gigawatt/saat tasarruf edilmesinin hedeflendiğini kaydeden Kalaycı, yeni binalarda yenilenebilir enerji kullanımının gelecek yıllarda yüzde 20 seviyesine çıkarılması gerektiğinin altını çizdi.