Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilime atıfta bulunarak “Bu bölgeye bağımlılığımız petrolde yüzde 10 ile yönetebileceğimiz bir seviyede. Doğal gazda ise herhangi bir doğal gaz alımımız yoktu. Şu anda Türkiye'nin arzla, tedarikle alakalı sıkıntısı yok.” dedi.

Bakan Bayraktar, Anadolu Ajansı (AA) Editör Masası programına konuk olarak gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını cevapladı. Bakan Bayraktar, özetle şunları söyledi:

HÜRMÜZ’DEKİ KRİZ: Şu anda yaşadığımız bu jeopolitik gerilim, savaş, küresel etkileri olan çok büyük bir kriz. Eğer uzun sürerse küresel anlamda etkileri çok daha yıkıcı olabilecek, küresel ekonomi üzerinde etkileri olabilecek bir krizle karşı karşıyayız.

ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ SORUNU YOK: Şu anda enerji arz güvenliğinde ülkemiz adına bir sıkıntı gözükmüyor. Gerek enerji altyapımız gerekse bugüne kadar izlemiş olduğumuz çeşitlendirme politikamızın uygulamaları, bizi şu anda güvenli limanda tutuyor. Şu anda ülkemiz açısından, vatandaşlarımız açısından bir enerji arz güvenliği sorunu yok.

YÜZDE 10 İLE YÖNETEBİLECEĞİMİZ SEVİYEDE: Hürmüz'den dünya petrolünün yüzde 20'si akıyor, bugün akmıyor. Dünyaya sunulan LNG'nin yüzde 20'si bugün artık buradan geçemiyor. Dolayısıyla ciddi bir arz kriziyle baş başayız. Biz buradan petrol alıyor muyuz? Suudi Arabistan ve Irak bizim iki tedarikçimiz. Toplam tedarikimizin yaklaşık yüzde 15'i gibi bir miktar bu bölgeden alınıyordu. Irak'tan aldığımız petrolün önemli bir kısmı da bu petrol boru hattıyla geliyor. Bu bölgeye bağımlılığımız petrolde yüzde 10 ile yönetebileceğimiz bir seviyede. Doğal gazda ise herhangi bir doğal gaz alımımız yoktu. Şu anda Türkiye'nin arzla, tedarikle alakalı sıkıntısı yok.

ÜRÜNÜMÜZ VAR, TEDARİK SIKINTIMIZ DA YOK: Dünyada bazı ülkelerin aldığı tedbirler, acil durum ilan eden ülkeler oldu; Filipinler gibi. Türkiye'de şu an için böyle bir sıkıntı yok. ‘50 litre alabilirsiniz, daha fazla alamazsınız’ gibi bir şeye Türkiye'nin ihtiyacı yok. Ürünümüz var. Rafinerilerimiz çalışıyor. Bu bölgeye olan bağımlılığımızın düşük olması sebebiyle dünyadan tedarikle alakalı da bir sıkıntı yaşamıyoruz.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ: Eşel Mobil Sisteminin uygulanmasına geçerek devlet ÖTV'yi şu anda motorinde sıfıra indirdi. Yani, litrede 13 lira civarında olan ÖTV şu anda sıfır. Dolayısıyla devlet, bu şekilde vatandaşlarımızın üzerine gelecek ekonomik anlamdaki yükü bir anlamda üstüne almış oldu.

ENERJİ FATURALARINDAKİ DESTEKLER: Petrolün varilindeki 1 dolarlık artışın Türkiye'ye maliyeti 400 milyon dolar. Elektrikte faturaların neredeyse %55'ini, doğal gazda %45'ini karşıladığımız bir süreçte, 2026 bütçesine koyduğumuz KDV hariç yaklaşık 305 milyar liralık bir destek programımız var. Bu son gelişmeler, bu gelinen fiyat seviyesi yıl sonuna kadar devam ederse, bu rakam yaklaşık 925 milyar lira oluyor. Yani, bize ilave 620 milyar liralık doğal gaz ve elektrikte bir maliyet var şu an.

ENERJİ FİYATLARI: Gelişmeleri de göz önünde bulundurarak hem doğal gazda hem elektrikte nisan ayı içerisinde bir değerlendirme yapabiliriz.

DOĞAL GAZDA KADEMELİ TARİFE: Ortalama tüketimlere göre, örneğin Ankara için ocak ayında neyse bunun %75 daha fazlasını tüketen grupları destekten çıkaralım diyoruz. Bu, toplam ortalamada yüzde 10 ila 13'lük aboneyi ilgilendiren bir durum. Abonelerin yüzde 87'sinin hayatı değişmeyecek, onlar destekte kalmaya devam edecekler. Çünkü onlar o tüketimin daha altında tüketiyorlar. Böyle bir düzenlemeyi de bu dönemde hayata geçirmeyi planlıyoruz. Bunu da Nisan ayında başlatabiliriz.

KARADENİZ’DE YENİ SONDAJLAR: Karadeniz'de Abdülhamid Han gemisiyle yeni bir sondaja başlıyoruz. Yarın sabah 04.00'te matkap denizde dönmeye başlayacak Kandıra-2 kuyusunda. Nisan ayında Fatih'le Eflani-1 kuyusunu kazacağız, Bartın'ın kuzeyinde yine denizde. Yeni keşiflerle alakalı çalışmalarımız devam ediyor.

SOMALİ’DE SONDAJ NİSAN’DA: Çağrı Bey, Nisan ayının 10'unda Somali'de faaliyete başlayacak.

TOTAL İLE YENİ ANLAŞMA: 2026 için ortaya koyduğumuz stratejinin özünde, artık Türkiye'nin dışarıda da daha yoğun bir faaliyet içerisinde olması vardı. Sene başından itibaren Chevron, Exxon, BP ve Shell'le yaptığımız iş birliği anlaşmaları var. Yakında Total'le imzalamayı planlıyoruz. Diğer şirketlerle de potansiyel sahaları değerlendirip onlarla ortaklıklarla, belki satın almalarla, hisse almalarla 2026 bizim için çok önemli bir yıl olacak ve Türkiye Petrolleri’nin artık dışarıda daha yoğun bir şekilde faaliyette olduğu bir yılı göreceğiz.

YENİLENEBİLİRDE DAHA BÜYÜK HEDEF: Bu yıl, 2021'de yaptığımız yaklaşık Türkiye'nin 30 yıllık uzun dönemli enerji planlamasının revizyon yılı. Türkiye'nin yerli kaynaklarını, yenilenebilir kaynaklarını en üst düzeyde kullanması gerekiyor. 2035 için 120 bin megavatlık rüzgâr ve güneş hedefimiz var. Bu sene COP yılı; Birleşmiş Milletler İklim Konferansı Antalya'da, Türkiye dönem başkanı. Belki Cumhurbaşkanımız daha büyük bir hedefi dünyaya ilan edebilir, onun hazırlıklarını yapıyoruz

CEYHAN’DA PETROL MERKEZİ: Arz güvenliğimizi sağlama alıcı tedbirler alıyoruz. Bunun içerisinde başka ne var? Özellikle Ceyhan merkezli büyük bir petrol, petrol ürünleri depolama projesi var. Ceyhan'ı hakikaten bir petrol merkezine döndürebiliriz. 1,5 milyon varil ITP'den geçebilecek bir kapasite var. Günde yaklaşık 600 bin varil Bakü-Tiflis-Ceyhan'dan gelen bir petrol var, o boru hattının kapasitesi 1 milyon varil. Dolayısıyla o kapasitenin de tümüyle devreye girdiği, yani Orta Asya petrollerinin, Kazak petrolünün de belki içerisinde olduğu bir süreçte 2,5 milyon varilin Ceyhan'a geldiğini düşünün. Dünyadan farklı yerlerden gelip ürünlerin de ticaretinin yapılabileceği bir yer.

DOĞAL GAZ DEPOLARI: Kapasiteleri artırmak istiyoruz. Depolarımız şu anda yüzde 70 civarında dolu. Bu krizin etkilerinin ne kadar süreceğini bilemiyoruz, onun için depolarımızı şu anda doldurma noktasında bir gayretin içerisindeyiz. Depo anlamında sıkıntımız yok. Petrol ve petrol ürünleri depolarımızda stok yapabiliriz.

NÜKLEER: Bütün çabamız Akkuyu'dan ilk elektriği bu sene üretmek üzerine. Bu sene bizim için nükleerin 70’inci yılı bir anlamda. 70. yıla hakikaten ilk reaktörden elektriği üretmek yakışır. 29 Ekim'e yetiştirebilirsek 29 Ekim'e ama bu sene içerisinde bunun ilk elektrik üretimini hedefliyoruz. Yoğun bir çalışma var. Yeni nükleer çağ, özellikle küçük modüler reaktörlerle yürüyecek bir alan. Küçük modüler reaktörlerde bir kanun hazırlığımız var. Bu seneki yasama yılına onu yetiştireceğiz ve bu sayede buna bir hukuki çerçeve de kazandırmış olacağız. 15 Temmuz darbesi başarıya ulaşsaydı Akkuyu Nükleer Santrali'nin devam etme şansı yoktu. Onun için bu siyasi istikrarın ve güçlü siyasi iradenin devam etmesi bu projelerin, küçük modüler reaktörlerin de hayata geçmesi için en önemli konulardan bir tanesi.

DOĞAL GAZ TEDARİKİ: Türkiye'nin arz güvenliğinde; petrolde, petrol ürünlerinde, doğal gazda, elektrikte herhangi bir sıkıntısı yok. Vatandaşımızı, 86 milyonu ilgilendiren kısım bu. Ama biz bunu nasıl yapıyoruz, bu bizim mutfak çalışmamız. Şu anda Türkiye'nin tedarik anlaşması olan ülkelerle herhangi bir gaz kesintisi yok.

ENDİŞEYE MAHAL YOK: Bu kriz hakikaten çok büyük bir kriz. İşin güvenlik boyutu, enerji boyutu, ekonomi boyutu, bütün dünya ekonomisini derinden etkileyebilecek boyutta. Tabii bundan Türkiye'nin kendisini izole etmesi çok kolay değil ama kimseyi de paniğe de sevk etmek istemiyorum, panik olacak bir şey yok. Cumhurbaşkanımız, dün kabine sonrası açıklamalarında ‘Biz ülkemizi bu ateş çemberinin dışında tutacağız’ gibi çok net bir mesaj verdi. Bunun çok önemli olduğunu söylemek istiyorum. Enerji açısından da biz gerekli tedbirlerimizi aldık. Hem arzda hem de fiyatlar yönüyle, yani vatandaşlarımıza bunu hissettirmemeye gayret ederek bu süreci yönetmeye çalışıyoruz. Sürecin ne kadar uzayacağı önem arz ediyor ama şu anda bir endişeye mahal yok. İnşallah kısa sürede neticelenir ve yeni bir normal bu anlamda bulunmuş olur.