Türkiye’de enerji piyasasının liberalleşmesi yolunda atılan adımlar hızla devam ediyor. Bu yeniden yapılandırma süreci içerisinde, Türkiye’nin bugüne kadar kat ettiği yolu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Türkiye enerji sektörü kökten bir değişim içerisinde. Son 10 yılda sektörümüzün tüm alanlarında, büyük bir yapısal dönüşüm ve gelişim gösterdiği bir dönemi yaşadık ve yaşamaya devam ediyoruz.  Bu dönem, piyasa oluşumu ve mülkiyet ilişkileri, yatırım ve ticaret hacmi, yerli ve yabancı sermaye birikimi, tüketici memnuniyeti, hizmet kalitesi ve çeşitliliği gibi her alanda yaşanan yenilikçi ve çok boyutlu bir süreç. Bugün enerji sektörünün dört temel piyasasında lisanslı olarak 25 bin 430 şirket faaliyet gösteriyor. Bu sektör 10 yılda elektrik enerjisinde 28 bin megavatlık kurulu güçten 52 bin megavata ulaştı. Elektrik üretimimiz 129 milyar kilovatsaattan 212 milyar kilovatsaata düzeyine çıktı, doğal gaz tüketimine 13 milyar metreküp ilave ettik. 10 yıl önce “özel sektörün devletin alım ve fiyat garantisi olmadan elektrik üretimi için tek çivi çakmayacağı” söyleniyordu. Ancak 10 yıllık piyasa inşa sürecinin sonunda özel sektör kendi finansmanı bularak, ürettiği elektriği hazır müşteriye ve garantili olarak değil, aksine tüm riski alarak piyasaya satacağının bilincinde olarak 16 bin megavatlık yatırımı devreye aldı. Üstelik enerji sektöründeki gelişmeyi sadece yatırımların ya da özel sektörün payının artması veya işleyen ve giderek gelişen bir piyasa mekanizmasına bakarak değerlendirmek de resmin büyüğünü görmemek demektir. Nihayetinde her gelişimin temel hedefi insanın refahını arttırmaktır. Enerji tüketicisinin daha uygar, daha nitelikli, daha ekonomik hizmet alabilmesini gözetmeyen bir değişimi, gelişim olarak değerlendirebilmek mümkün değildir. Bugün özelleştirmelerden, dağıtım şebekelerindeki kayıp ve kaçakların azaltılmasından, ulusal markerden, LPG ithalatında akredite laboratuvarların güçlendirilmesinden, ya da doğal gaz tarifelerinden bahsederken, nihayetinde milyonlarca enerji tüketicisinin gündelik yaşamına katkı sağlamak gibi temel bir hedefi gözetmekteyiz.

 

Bugün dünya çapında ekonomik krizlerin önemli sorunlarının devam ettiği bir dönemde, kalkınmasını, sanayileşmesini, üretimini sürdüren bir ülkede yaşama şansına sahibiz. 

Bu kesintisiz gelişme eğilimi, ülkemiz enerji sektörüne müspet yönde sirayet etmekte, elektrik tüketimi aylık yüzde 9-10 seviyelerinde artmakta, yatırımlar ve özelleştirme süreci devam etmektedir. 

 

Elbette ülkemiz dünyadan bağımsız yaşamıyor, ülkemiz ekonomisi, dünya ekonomisi ile piyasalarımız dünya piyasaları ile güçlü bağlarla bağlanmış durumda ve etkileşim gösteriyor.

 

Bu bilinçle Kurum olarak mesaimizin önemli bir kısmını yerli ve yabancı yatırımcıların enerji sektörümüze daha vakıf olmaları ve ilgi duyarak katkı sunmaları için harcıyoruz. 

 

Bu anlamda ülkemiz enerji sektörü açısından kat ettiğimiz yol, derece memnuniyet vericidir. 

 

2011 yılı içerisinde Türkiye enerji sektöründe yaşanan gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz?

Elektrik enerjisi sektöründe üretim cephesinde 2 bin 800 megavat civarında kurulu güce sahip özel sektör yatırımının devreye alınması, artan enerji ihtiyacımızın kesintisiz karşılanmasına yönelik yatırımların sürekliliği açısından memnuniyet verici. Bunun yarıya yakın bölümünün yerli ve yenilenebilir kaynaklardan karşılanmış olması da keza. 

 

Kurum olarak 2011 yılı için elektrik tüketicilerine tedarikçilerini seçebilme imkanı veren serbest tüketici limitinin 30 bin kilovatsaat olarak uygulanmasına karar verdik.  

 

Ayrıca talep birleştirme metoduyla daha küçük tüketicilerin de serbest tüketici niteliğine kavuşmaları neticesinde 2011 yılı içerisinde fiili piyasa açıklığında da kayda değer bir artış yaşandı. Bu sayede ülkemizin her yerinde tüketiciler daha ucuza enerji kullanabilme imkanına kavuştu. 

 

Piyasa yapısının nihai hedefleri gereğince tam piyasa açıklığına ulaşılana kadar serbest tüketici limitini indirmeye devam edeceğiz. Önümüzdeki yıl geçerli olacak serbest tüketici limitini 2012 yılının Ocak ayı içerisinde belirleyeceğiz.

 

Doğal gaz piyasasında özel sektör eliyle sürdürülen oturmuş bir dağıtım sektörümüz var. İthalat ve toptan satış piyasasında da özel sektör işletmeciliği gelişiyor. 

 

Ulusal ve uluslararası gelişmeler dikkate alındığında, 2012 yılı için Türkiye enerji piyasasında özelleştirmeler ve yatırımlar açısından ne gibi gelişmelerin olacağını öngörüyorsunuz?

Özelleştirme cephesinde 2011 yılında enerji açısından bir duraklama dönemi yaşadık ama yeni yılın ilk aylarıyla birlikte Başkent Doğal Gaz ile başlayıp elektrik dağıtım ve üretim özelleştirmeleri ile devam edecek yeni bir sürecin başlayacağını düşünüyorum. 

 

2023 yılı hedefleri doğrultusunda, hem yenilenebilir enerji ve hem de fosil kaynaklı enerji yatırımları göz önüne alındığında, Türkiye’de ne boyutta bir yatırıma ihtiyaç olduğunu düşünüyorsunuz? 

Uluslararası saygın kuruluşların çalışmalarına göre bugün Avrupa’da altıncı sırada bulunan sektörel büyüklüğümüz 2030 yılına gelindiğinde üçüncü sıraya yükselmiş olacak. 

 

Tabii bizim bu 2030 yılı hedefine ulaşabilmemiz ve Avrupa’da ilk üçe girebilmemiz için çok büyük ölçekli yatırımları hayata geçirmemiz gerekiyor. 

Kurum olarak önümüzdeki 20 yıl içinde elektrik üretimi için fosil yakıtlar ve yenilenebilir kaynaklar çerçevesinde farklı senaryolara göre 225 ile 280 milyar dolar arasında değişen bir yatırım ihtiyacı olduğu hesabını yapmış bulunuyoruz. 

 

Son olarak eklemek istediğiniz bir husus var mı? 

Buraya kadar saydığım tüm bu yatırımların ve hizmetlerin gerçekleşmesi ülkemiz enerji politikalarını belirleyen ve uygulayan siyaset kurumunun istikrarın ve çözümün merkezi olmasıyla birebir ilişkilidir. Ayrıca bu yatırımlara kaynak tedarik eden kreditörlerin sektörün geleceğine inanması ve gri alanların en az olduğu bir düzenleme ortamına sahip olmamıza duyulan güven, ülkemizin finansman olanaklarını güçlü kılmaktadır. Üçlü sac ayağının bir başka kesimi olan yatırımcılar da siyasi iradenin ve düzenleyici kurumun doğru karar ve düzenlemelerinden ve etkin finansman imkanlarından güç alarak ülkemize değer katmaktadır. 

 

Enerji sektörümüzün tüm paydaşları arasında tam bir uyum ve işbirliğinin olması enerji sektörümüzde son yıllarda gösterilen başarıların temel dayanağıdır.