26 evladımızı şehit verdiğimiz Çukurca ve Kekliktepe’de PKK’nın hunharca saldırısının, ailelerinin yüreklerinde yarattığı yangın ve acıları paylaşıyor, Dernek olarak, bu saldırının intikamını alacak Devletimize güç ve destek verecek her türlü yapılanmanın içinde olacağımıza ant içiyoruz.

 

Tam şehitlerimiz kaldırılırken, Türkiye, 275 kardeşimizi kaybettiğimiz, Van ve Erciş deprem felaketi ile sarsıldı. Bu felakette hayatlarını kaybeden kardeşlerimize tanrıdan rahmet, yaralılara selamet ve ailelerine metanet diliyoruz. 

 

Allah tüm ulusumuzu, bu gibi felaketlerin tekerrüründen esirgesin.

 

Son aylarda enerji sorunları gündemimize iyice yerleşti. Nükleer santralımızdan doğal gaz ve elektrik zamlarına, dağıtım sistemleri ihalelerinden Transbalkan hattı gaz sözleşmesinin  uzatılmamasına, kömür ve hidroelektrik santrallara karşı oluşan bölgesel tepkilerden, enerji yüzünden büyüyen cari açığa kadar, bu sütunda sayamayacağımız kadar enerji konu ve haberleri, günlük hayatımızın önemli bir bölümünü kapsar oldu. Biz bunlardan en önemli gördüklerimizi yorumlamaya çalışacağız.

 

Elektrik ve Doğalgaz Zamları

Yaklaşık iki ay önce elektrik fiyatlarına yaklaşık %10 ve doğalgaz fiyatlarına da %14.5 zam yapıldı. Her iki zam da, hem elektrik hem de doğalgaz tüketen sanayicilerimizin, ürün maliyetinde, enerji yoğunluklarına göre, %5-10 arasında maliyet artışı getirdi. Bu da, makul enerji maliyeti desteğiyle dış pazarlarda rekabet üstünlüğü yakalamış sanayicilerimizin rekabet gücünü zayıflatacak.

 

Yine, her iki enerji kaynağını da tüketen konutlar ve ticarethanelerin aylık elektrik ve doğalgaz faturalarına en az %10 artış getirdi. Zaten önceki enerji faturalarını ödemekte zorlanan vatandaşımız bu zamlarla çok zor durumlara düşecek.

Elektrik zammından memnun olan tek sektör elektrik üreticileri olacaktı. Referans fiyatlar olan TETAŞ VE TEDAŞ fiyatları %10 yükselince, serbest elektrik piyasasındaki fiyatlar da daha bugünden %5-10 arasında artış getirecekti. Bu artış, esasında teşvik gibi olacaktı. Eğer arkasından %14.5’luk doğalgaz zammı gelmeseydi. Doğalgaz zammı geldikten sonra, doğalgazla elektrik üretimi yapan bir şirket, ortalama %50 çevrim randımanı ile çalışırsa, elektrik üretim maliyeti içindeki doğalgazın %65’lik payı dikkate alındığında, ne kar etti ne de zarar (%14.5x0.65=%9.6 yani elektrik zammı kadar). Yani, hükümet elektrik üreticilerine sağ eliyle verdiği elektrik fiyatı artışını sol eliyle (doğalgazı %14.5 arttırarak) geri almış oldu. Atalarımızın dediği gibi, 10 kazan, 10 harca, artanını da kenara koy. Tabii artan olursa. Yani bu zamların doğal gaz kombine çevrim ve kojenerasyon yatırımcılarının fizibilite hesaplarını, hesabımıza göre hiç etkilemedi. Onlar, planladıkları yatırımlara, elektrik arz/talep dengelerine göre devam etmeli.

 

Elektrik zammı daha çok, başta rüzgar olmak üzere yenilenebilir enerji kaynağı bazlı elektrik üreticilerimiz için, gerçek anlamda bir teşvik oldu. Yani, 29.12.2011 tarihli yeni teşvik kanunu ile 7.3 dolar cent/kWh olarak ayarlanan resmi satış tarifesine %10 zam yapılmış gibi oldu. Bu duruma göre yeni satış tarifesi, 7,3+0,73= 8,03 dolar cent/kWh olarak algılanabilir. Yasa, yenilenebilir enerji bazlı elektrik üreticilerinden bu fiyatla elektrik alım garantisi verdiği halde, özellikle gündüz ve puant saatlerinde, üreticiler daha çok, piyasaya veya ikili anlaşmalarla sanayicilere ve ticarethanelere daha yüksek fiyatla elektrik satmayı tercih ediyorlar.

 

Büyük Elektrik Dağıtım Sistemleri İhalesi Neden Başarısız?

10 yıldan beri bir türlü başarılamayan, TEDAŞ’ın  elektrik dağıtım bölgelerinin işletme hakkı devri ihalelerinin, son bir yıl içinde büyük bir kısmı (15 bölge) yeni işletmecilerini bulmuş ve yeni işletmeciler kazandıkları işletme hakkını kullanmaya başlamışlardı. Ancak bu bölgenin en büyüklerinin ihalelerinde (BEDAŞ, GEDİZ, EDAŞ) kazananlar, taahhüt ettikleri devralma bedelini temin etmekte zorlanmışlar ve bazıları ihale teminat mektubunu yakmak zorunda kalmışlardır. Türkiye elektrik tüketiminin yaklaşık %35’ini teşkil eden bu çok büyük dağıtım şirketlerinde şirketler neden bu duruma düşmüştür?

 

Yorumumuzu ortaya koymadan önce, EPDK’dan TEDAŞ’tan ve ÖİB’den deneyimli uzmanların görüşlerini aldık. Bu deneyimli uzmanlar, yaşanan başarısızlığı şu nedenlere bağlıyorlar:

 

 

Böylece özelleştirmenin devamı da  bir başka bahara kaldı.

 

Dostça ve hoşça kalın.