Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Hasan Köktaş, Ankara’da gerçekleştirilen 2. Türkiye Enerji Zirvesi’nde Türkiye’nin enerji politikalarını ve sektörü değerlendirdi.

 

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuşmasında enerji sektöründeki özelleştirmelere değindi. Elek-trik dağıtımında 2007-2011 yılları arasında dağıtım şirketlerinin yüzde 46’sının özel sektöre devrinin tamamlandığını söyleyen Bakan Şimşek, “Diğer elektrik dağıtım şirketlerinin devrinin de, özelleştirme kısımlarını tamamladık ama bunların devir işlemleri devam ediyor. Olur da orada bir talep yönünde finansman yönünde bir takım sıkıntılar oluşursa, çok hızlı bir şekilde biz ihalelere çıkacağız. Bütün dağıtım şirketlerini özel sektör eliyle işletilmesini biz daha rasyonel, daha doğru buluyoruz. Özellikle satılan elektrik bedelinin toplanması,  kayıp kaçak oranının minimize edilmesi, yatırımların özel sektör eliyle yapılıyor olması gibi hususlarda ülkemizin menfaatine olan bu dağıtım şebekelerinin özel sektöre devri konusunda çabalarımız devam edecektir. Ufak tefek finansman sıkıntıları nedeniyle belki özelleştirmesi tamamlanamayacak birkaç bölge olabilir, ama o bölgelere ilişkin de çok hızlı bir şekilde tekrar bir süreci devreye sokacağız” diye konuştu.

 

“Önümüzdeki birkaç yıl içinde özelleştirmeleri tamamlamayı öngörüyoruz”

2008 yılından itibaren elektrik üretim tesislerinin de özelleştirilmesine başladıklarını anlatan Bakan Şimşek, 2008 yılında 40 megavatlık bir santral satışını 510 milyon dolara gerçekleştirdiklerini ifade etti. 2010’da ise 140 megavatlık iki tane akarsu santrali için 440 milyon dolarlık teklif alındığını, bunun için de sürecin devam ettiğini söyleyen Şimşek, “Elimizdeki termik santrallerin özelleştirilmesi işi de başlamış durumda. Önümüzdeki birkaç yıl içerisinde bunların tamamının özelleştirilmesini öngörüyoruz” dedi.

 

Başkentgaz’ın Türkiye’deki en büyük ikinci doğal gaz dağıtım şirketi olduğunu ifade eden Şimşek, bunun da yüzde 80’inin özelleştirilmesine ilişkin sürecin devam ettiğini ve önümüzdeki dönemde tamamlanacağını belirtti.

 

Önümüzdeki dönemde bir enerji borsasının kurulmasının Türkiye için son derece faydalı olacağını ifade eden Şimşek, “Rekabet bütün sektörlerde bence maliyet düşüşünü, verimlilik artışını ve yenilikçiliği beraberinde getiriyor. Ama aynı zamanda bunun bir piyasasının, bir borsasının oluşturulması, etkin bir şekilde çalıştırılması faydalı olur” dedi.

 

Türkiye’nin enerji ihtiyacının neredeyse yüzde 74’ünü ithal eden bir ülke olduğunu ifade eden Şimşek, “Dolayısıyla enerjide çok büyük oranda maalesef dışa bağımlı bir ülkeyiz” dedi. Enerji talebinin çok hızlı bir şekilde artarken enerji kaynaklarının sınırlı düzeyde seyrettiğini söyleyen Bakan Şimşek, “Geçen hafta Almanya’da Global Ekonomik Sempozyum’daydım. Dünyanın en büyük enerji firmalarından birinin CEO’su da oradaydı. Hiç talep artışı olmazsa bile sırf kuruyan petrol kaynakları ve diğer enerji kaynakları nedeniyle çok ciddi arzda bir azalma söz konusu. Eğer yeni alanlar bulunmaz ortaya yeni arz imkanları konulmazsa maalesef böyle bir resim ile karşı karşıyayız. O nedenle önümüzdeki dönemde gerek enerji verimliliği gerekse alternatif enerji kaynakların harekete geçirilmesi çok önemli. Yani en azından güneş gibi yenilenebilir bazı enerji kaynaklarının harekete geçirilmesi bunların ekonomik bir düzeyde tabiî ki arza katkıda bulunması gerçekten önemli olacaktır” dedi.

 

Türkiye’nin Çin’den sonra enerji tüketiminin ve enerji talebinin en hızlı arttığı ikinci ülke olduğunu sözlerine ekleyen Şimşek, “Bu bir yandan Türkiye’nin hızlı bir şekilde geliştiğini gösteriyor bir yandan da bizim fosil yakıtların ötesine çok güçlü bir şekilde nasıl geçeceğimizi de düşünmemiz gerekiyor” dedi.

 

EPDK Başkanı Hasan Köktaş etkinlikte yaptığı konuşmada, 2008 yılında hız kazanan bir süreçte Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından elektrik dağıtım tesislerinin ardı ardına başarılı bir şekilde özelleştirildiğini belirterek, bu adımları önümüzdeki süreçte elektrik üretim santraları ile Ankara ve İstanbul şehir içi doğal gaz dağıtım şirketlerinin özelleştirmelerin takip edeceğini kaydetti.

 

Türkiye’de 2009 yılı başından itibaren ilk devir işlemlerinin yapılmasının ardından özel sektör işletmeciliğine ilişkin geçiş döneminde bazı sıkıntıların yaşandığına işaret eden Köktaş, “Bunun üstüne, son özelleştirme ihalelerinde, birinci olan şirketlerin teklif bedelleri ödememesi ve sürecin ikinci ve üçüncü firmalarla devam ediyor olması ile birlikte kamuoyunda bazı tartışmalar yaşanmaktadır. Bu tartışmalardan ilki özelleştirilen bölgelerde hizmet kalitesinin düştüğü, kayıp ve kaçak miktarının arttığı ve bu nedenle özelleştirmelerin amacına ulaşmadığı yönündedir. Üstelik bu tespitler ‘özelleştirme ve piyasa işleyişine yönelik kurulan modelin ve uygulamaların yanlış olduğundan başlayıp özelleştirmenin gerekli olmadığına’ kadar varan bir yanılsamaya sebep olmaktadır. Bu tür tespitler Türkiye’de yıllarca yaşayarak birikmiş sorunların özel sektör tarafından adeta sihirli bir dokunuşla bir anda düzeleceği yönündeki yanlış bir beklentiye dayanmaktadır” dedi.

 

Yıllardır devlet tarafından işletilen elektrik dağıtım bölgelerinin zaten dünya ortalamalarının çok üzerinde seyreden kayıp ve kaçak oranlarının artması değil bilakis azalması, bu tesislerin daha verimli ve tüketici odaklı olarak işletilmesi için özelleştirildiğini anlatan Köktaş, üstelik bu hedefin sözde kalmaması için de gerekli tüm tedbirlerin alındığının altını çizdi.

 

“Kayıp kaçaklardan 22 milyar kW tasarruf sağlanacak”

EPDK tarafından hazırlanan tarifelendirme metodolojisinde elektrik dağıtım şirketlerinin önümüzdeki 5 yıllık süre için her yıl yapacağı yatırım tutarları ile yıllık olarak kayıp kaçak oranlarını hangi oranda indireceklerinin açık bir şekilde belirlendiğini söyleyen Köktaş, “Önümüzdeki 5 yıllık süre zarfında özel sektör tarafından yapılacak yatırımlar sonucunda öngörülen kayıp kaçak oranlarına ulaşıldığında kayıp ve kaçak hanesinden 22 milyar kw/s tasarruf sağlanacak, bir başka ifade ile tüketicilerin hanesine 3 milyar TL kazanç yazılacaktır. Üstelik bu hedeflere ulaşmak için kurulan sisteme göre, dağıtım şirketleri ancak bu kayıp kaçak hedeflerini tutturdukları zaman gerçek anlamda gelir elde edebileceklerdir” şeklinde konuştu.

 

Köktaş, özelleştirme sonrası Başkent, SEDAŞ ve Meram gibi bölgelerde de kayıp kaçak oranlarının azaltılmasına yönelik 2012 ve 2011 hedeflerinin yakalandığını kaydetti. Köktaş, “Bir bölgemizde tarımsal anlamda kullanılan elektrik bedellerinin tahsilatı yüzde 25 seviyelerinden yüzde 85’lere çıkmıştır. Ayrıca şirketler tüketici memnuniyeti ile hizmet kalitesini arttırmak için etkin çağrı merkezlerinden devreye alınmasından GPRS teknolojilerinin kullanılmasına kadar birçok önemli yeniliğe imza atmaktadır” dedi.

 

EPDK Başkanı Köktaş, Türkiye’nin elektrik tüketimini aylık yüzde 9-10 seviyelerinde artmakta, yatırımlar ve özelleştirme süreci devam ettiğini belirterek sözlerine şöyle devam etti: “Kurum olarak mesaimizin önemli bir kısmını yerli ve yabancı yatırımcıların enerji sektörümüze daha vakıf olmaları ve ilgi duyarak katkı sunmaları için harcıyoruz. Bu amaçla Kurumumuz bünyesinde yabancı yatırımcı ve finansörlere piyasa düzenlemeleri hakkında sürekli bilgi vermekteyiz. Örneğin son bir ayda İspanya, Almanya gibi ülkelerin enerji şirketlerine sunumlar yaptık, önümüzdeki ay da New York, Houston ve San Francisco’da ben ve ilgili tüm kurumlardan arkadaşlarım yabancı yatırımcıların ayağına giderek enerji piyasamızın fırsatlarını anlatacağız.”