Enerji Piyasa Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) 10. kuruluş yıldönümü, 22 Kasım 2011 tarihinde düzenlenen konferans ve resepsiyon ile kutlandı. Ankara JW Marriott Otel’de gerçekleştirilen organizasyona Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, EPDK Başkanı Hasan Köktaş, AK Parti İstanbul Milletvekili Hakan Şükür, Özelleştirme İdaresi Başkan Vekili Ahmet Aksu, Ankara Sanayi Odası Başkanı Nurettin Özdebir, iş adamları ve EPDK üyeleri katıldı. 

 

Yıldönümü etkinlikleri çerçevesinde Enerji Uzmanları Derneği tarafından “EPDK’nın 10. Kuruluş Yıldönümünde Enerji Piyasaları: Yatırımlar, Rekabet, Riskler ve Beklentiler” başlıklı bir de konferans düzenlendi. Konferansı’nın açılış konuşmasını yapan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, EPDK’nın 10. kuruluş yıldönümü ile aslında Türkiye’de enerji sektöründe serbestleşmenin ve liberalleşmenin de 10. yılının kutlandığını dile getirirken, kararlı politikalarla özel sektörün piyasadaki payını artırmaya devam edileceğini ifade etti.

 

Yıldız: “Devri yapılamayanlar yüzünden özelleştirmelerde 8 ay geciktik”

Devri yapılamayan elektrik dağıtım bölgeleri konusuna da değinen Bakan Yıldız, devirlerin gerçekleştirilmemesi nedeniyle, elektrik dağıtım özelleştirmeleri takviminde 7-8 ay kadar gecikme yaşandığına dikkat çekti. Yıldız, konuyla ilgili olarak “Kamu üzerine burada üzerine düşeni yapmıştır” dedi. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın (ÖİB) şeffaf bir ortamda elektrik dağıtım ihalelerini yaptığını da vurgulayan Yıldız şunları söyledi: “O ihaleler bittiğinde daha birinci saatte özelleştirme gelirinin bir kısım noktalarda yüksekliği teşhis edildi. Peki kamu buna ne yapabilir, ‘Siz fiyatını 100 lira yaptınız, lütfen 80 liraya düşürün’ diyebilir mi? Hem özel sektör, hem kamu bu insicamı korumak durumunda.”

 

Uluslararası kuruluşların verilerine göre son 9 yıl içerisinde Türkiye’nin gerek sanayi, gerekse meskenlerin kullandığı elektrikte ilk 4 arasına girmeyi başardığına dikkat çeken Bakan Yıldız, üreticinin fiyatları ucuz, tüketicinin ise pahalı bulduğu bir kalem üzerinden bu piyasayı yönetmek durumunda olduklarını söyledi. Şu anda cari fiyatlarla, 11,5, 12 ve 13 kuruştan elektrik alımı yapan sanayiciler bulunduğunu dile getiren Yıldız, elektrik fiyatlarının uluslararası arenadaki karşılaştırma kriterleriyle aynı oranda artmadığını söyledi. Enerjinin serbest piyasaya açılmasıyla kamu tarafından yapılması gereken yaklaşık 5-6 milyar dolarlık yatırımın özel sektör tarafından yapıldığına dikkat çeken Yıldız, ‘Eğer bu yatırımı kamu yapmak zorunda kalsaydı, adalet, eğitim, sağlık gibi genel bütçeden pay alan kurumlar daha az pay almış olurlardı’ diye konuştu.

 

Konferansın açılışında konuşan EPDK Başkanı Hasan Köktaş, Türkiye enerji sektörünün son 10 yılını değerlendirdi ve enerji sektörünün dört temel piyasasında lisanslı olarak 25 bin 430 şirketin faaliyet gösteriyor olduğunu vurguladı. Enerji sektörünün bu dönemdeki gelişmelerini anlatan Köktaş, “Bu sektör 10 yılda elektrik enerjisinde 28 bin MW kurulu güçten 52 bin MW’a ulaştı. Elektrik üretimimiz 129 milyar kW/h’ten  212 milyar kW/h düzeyine çıktı, doğal gaz tüketimine 13 milyar m3 ilave ettik” diye konuştu. EPDK Başkanı, 10 yıl önce özel sektörün bu alandaki faaliyetlerinin bugünkü duruma sonunda özel sektör kendi finansmanı bularak, ürettiği elektriği hazır müşteriye ve garantili olarak değil, aksine tüm riski alarak piyasaya satacağının bilincinde olarak 16 bin MW’lık yatırımı devreye aldı” dedi.

 

2011 yılında tüketicilere kendi tedarikçilerini seçme imkanı veren serbest tüketici limitini 30 bin kilovata düşürdüklerini aktaran EPDK Başkan Hasan Köktaş, limitleri sıfırlayacaklarını söyledi. “Tam piyasa açıklayana kadar limitleri indirmeye devam edeceğiz” diye konuşan Köktaş, talep birleştirmeler yoluyla küçük tüketicilerin serbest tüketici olmasının önünü açtıklarını da belirtti. 

 

“Yenilenebilir enerjiye yatırımlarımız devam ediyor”

Tüm bu girişimleri gerçekleştirirken çevreye en az zararla ve doğal kaynaklardan faydalanan bir yöntem izlenildiğinin de altını çizen EPDK Başkanı, “Yatırımların geleceği açısından duruma baktığımızda, bundan 10 yıl önce 19 MW düzeyindeki rüzgar kurulu gücünün çoğunluğu son 3 yılda devreye alınarak bugün 1600 MW’a kadar ulaşması ve uzun değil orta vadede bu rakamın birkaç kat artacak olması bunun bir örneğidir. Önümüzdeki birkaç yıl içinde özel sektör tarafından inşası devam eden 8 bin MW’lık hidroelektrik santral yatırımının tamamlanarak bu alandaki kurulu gücün yüzde 70’e varan bir oranda artacak olması bir diğer somut göstergedir. Bu yatırımları gerçekleştirdiği için yerli ve yabancı yatırımcılara huzurlarınızda şükranlarımı sunuyorum” şeklinde konuştu.

 

Aksu: “Yeni ihalelere çıkmayı düşünüyoruz”

Konferansın açılış konuşmacılarından biri olan Özelleştirme İdaresi Başkan Vekili Ahmet Aksu ise, yıl sonu itibariyle en azından 2-3 tane elektrik dağıtım bölgesinin devrini gerçekleştirmeyi ümit ettiklerini belirterek, “Kalan dağıtım bölgelerinde oluşacak gelişmelere göre idare olarak gerekirse çalışmalarımızı hızlandırıp yeniden ihaleye çıkmayı düşünüyoruz” dedi. Aksu, elektrik dağıtımında 18 bölgeden bugüne kadar Başkent, Meram, Sakarya, Osmangazi, Çoruh, Çamlıbel, Uludağ, Yeşilırmak ve Fırat bölgelerinin devrini tamamladıklarını ve bu devirlerden yaklaşık 5 milyar dolar gelir elde edildiğini söyledi.

 

EPDK’nın gerek piyasanın düzenlenmesi, gerekse de uzman yetiştirilmesi faaliyetlerini yürüttüğünü ifade eden Enerji Uzmanları Derneği Başkanı Dr. Murat Gidiş, yaptığı konuşmada kurumun çalışmalarını destekleyecek bir sivil toplum örgütünün kurulmasının önem taşıdığını ifade etti. EUD’nin gerek akademik çalışmaları, gerekse de güncel mevzuata yönelik özel sektörle bilgi paylaşımı gerçekleştirmesinin önemine dikkat çeken Gidiş, tüm üyeleriyle enerji piyasasının gelişimi için çalıştıklarını belirtti.

 

TBMM Enerji Komisyonu Başkanı Mahmut Mücahit Fındıklı ise, enerjiye olan ihtiyacın gelecek yıllarda daha da artacağını söyledi. Bu durumun, rekabet koşullarının geliştirilmesini gerektirdiğini ifade eden Fındıklı, liberalleşmenin evrimsel bir süreç olarak görülmesi gerektiğini ifade etti.

 

Açılış konuşmalarının ardından Enerji Bakanı Taner Yıldız, TBMM Enerji Komisyonu Başkanı Mahmut Mücahit Fındıklı, EPDK Başkanı Hasan Köktaş ve EUD Başkanı Dr. Murat Gidiş’e plaket takdim edildi. 

 

Özdemir: “İhaleler hızlanmazsa yabancılar vazgeçer”

Açılış oturumunda bir konuşma yapan LİMAK Holding Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir ise elektrik dağıtım ihalelerinin daha hızlı yapılması gerektiğini belirterek, “Elektrik dağıtımında yapılan özelleştirmeler topal bir şekilde yapılıyor. Mevcut özelleştirmelerin oranı sadece yüzde 30, geriye kalan yüzde 70 hala devletin hakimiyetinde. Dağıtım şirketleri olan ben dahil bütün elektrik dağıtımı yapan yatırımcılar bu durumdan oldukça rahatsızız. Son dönemdeki ihalelere yabancıların ilgi göstermemesinin nedeni şartnameler. Adamlar şartnameyi görünce vazgeçiyorlar” dedi. Özdemir, devletin, şeker fabrikalarından otoyollara, enerji dağıtımından yatırımına kadar özelleştirmeleri akıllıca bir takvime bağlaması gerektiğini belirterek, yabancı yatırımcıları bu ihalelere çekmek için bunun gerekli olduğunu söyledi. İhale şartnamelerinde özellikle yatırımcıların da düşünmesini isteyen Özdemir, “Özelleştirme ihale şartnamelerinde devlet empati kurmalı. Hep kendine yontmamalı. Keser iki tarafa da çalışmalı’’ dedi.

 

OMV Üst Yöneticisi (CEO) Gerhard Roiss, Türkiye’nin büyüyen ekonomisiyle enerji yatırımlarına uygun bir ülke olduğunu belirterek, “Bölgesel bir güç olmasının yanında Kuzey Afrika’ya model olmasıyla dolayısıyla da yatırımlarımızı Türkiye’de yoğunlaştırıyoruz. EPDK’nın da bunda attığı atımların katkısı var. Bizim istediğimiz kurumdan, ithal ürünler için sürecin iyi tanımlanması ve lisans ticaretinin yapılabilmesi” diye konuştu.

Bazı yatırımcıların çevreye zarar veren kötü uygulamalarının tüm yatırımcılara mal edilmesinin sıkıntılarını yaşadıklarını belirten Sanko Holding Yönetim Kurulu Başkanı Abdulkadir Konukoğlu, şöyle konuştu: “Kötü uygulamalar ister istemez mevzuatta bazı uygulamaları da beraber getiriyor. Bu da enerji yatırımlarının çok zor hayata geçmesine neden oluyor. Kısacası enerji yatırımları yapana kadar zor yaptıktan sonra ise yürütmesi diğer yatırımlara göre çok kolay. Enerji alanında yatırımların daha kolaylaştırılması halinde Türkiye önemli bir üretim merkezi olabilir. Devletin bu konuda engelleyici değil teşvik edici özelliğinin devam etmesi gerekiyor.”

 

Açılış oturumunun ardından “Türkiye Enerji Piyasası ve Yatırımlar” başlıklı oturum yapıldı. EBRD, ACWA, Zorlu, Akkuyu Nükleer Power Plant CO., ENERCO ve RESSIAD’ın önemli temsilcilerinin konuşmalarının sunulduğu bu oturumun ardından da son bölüm “Düzenleyici Etki ve Riskler” oturumu gerçekleştirildi. Bu bölümde bazı üniversiteler ve Grenpeace gibi çevreci örgütlerin temsilcilerinin yaptığı konuşmalar ile de enerji sektörünün oluşturduğu riskler ve bu risklerle başa çıkabilme yolları paylaşıldı. 

 

Açılış konuşmaları ile birlikte 4 bölümden oluşan konferansın ardından, bir resepsiyon verildi. Siyaset çevrelerinden ve iş dünyasından önemli birçok ismin katılımıyla konferansın yapıldığı salonda gerçekleştirilen organizasyonda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ve EPDK Başkanı Hasan Köktaş tarafından büyük bir pasta kesildi. Davetliler, tüm gün süren yoğun konferans programının ardından günün sonunda pasta eşliğinde EPDK’ nun 10. doğum gününü kutladılar.